محمدرضا جبارى

24

سازمان وكالت و نقش آن در عصر ائمة ( ع ) ( فارسي )

روش انجام اين پژوهش ، با توجه به تاريخى بودن ماهيت موضوع ، روش تاريخى همراه با تحليل محتوا ، و از نوع تحقيق بنيادى است . ضرورت انجام اين پژوهش زمانى برايم محرز شد كه كتاب محققانه « تاريخ سياسى غيبت امام دوازدهم عليه السّلام » اثر دكتر جاسم حسين را مطالعه كردم . در اين اثر ، براى اولين بار با ديدى تفصيلى ، جامع و محققانه به مسأله سازمان وكالت در عصر ائمه عليهم السّلام به عنوان مقدمه‌اى براى تحليل مسايل عصر غيبت صغرا ، نگريسته شده است . نحوه تحليل و نوع نگاه نويسنده به جزئيات و دقايق مستنبط از نصوص ، و بهره‌گيرىهاى جالب از روايات تاريخى براى به تصوير كشيدن نحوه فعاليت و شكل درونى سازمان وكالت ، قابل توجه است . از اين رو به لحاظ اهميت اين مبحث در شناخت دقيق‌تر سيره عملى معصومان عليهم السّلام ، انجام پژوهشى جامع درباره وكلا و ابواب ائمه عليهم السّلام و تبيين جايگاه سازمان وكالت مفيد تشخيص دادم . بايد اذعان كنم كه در حد كنكاش انجام شده ، به جز كتاب مذكور ، به كتاب ديگرى برخورد نكرده‌ام كه به‌طور مستقل و تفصيلى به اين موضوع نگريسته باشد . البته ابعادى از اين بحث را در كتاب‌هاى : « تاريخ الغيبة الصغرا » از شهيد بزرگوار ، سيد محمد صدر ، و « مكتب در فرايند تكامل » از دكتر سيد حسين مدرسى طباطبايى ، و « حياة الامام الحسن العسكرى عليه السّلام » از شيخ محمد جواد طبسى مىتوان مطالعه نمود . هدف از انجام اين پژوهش ، تبيين دقيق‌تر سيره عملى معصومان عليهم السّلام از عصر امام صادق عليه السّلام تا پايان عصر غيبت صغرا است . در اين پژوهش به بررسى دقيق حقيقتى مهم و انكارناپذير در حيات ائمه عليهم السّلام پرداخته شده است ؛ يعنى تشكيل سازمانى كه توانست امامان شيعه عليهم السّلام را با شيعيان در اقصى نقاط عالم اسلامى مرتبط سازد و اهداف متعالى آنان از تشكيل چنين سازمانى را عملى نمايد . برخى نگرش‌ها نسبت به امامان معصوم عليهم السّلام سعى دارد آنان را افرادى منعزل و برخوردهاى ايشان را منفعلانه معرفى كند ؛ نتايج اين پژوهش مىتواند نادرستى اين ديدگاه را نشان دهد . 2 . معرفى و بررسى منابع اصلى پژوهش از ديرباز اهتمام به ثبت اخبار مربوط به وكلاى ائمه عليهم السّلام در ميان راويان شيعى وجود